Abstracts Anthropology

Psikanalitik etnolojinin kurucusu Geza Roheim yaşamı ve yapıtları

by MEHTAP KATRANCI

Bu tezin konusu, psikanalitik etnolojinin kurucusu olan, Türkiye'de tanınmayan ve hakkında bir çalışma yapılmamış Géza Róheim (1891- 1953)'ın hayatı ve eserleridir. Bu çalışmadaki kaynakça taramasında Géza Róheim'ın yaşamı ve eserleri hakkında her türlü bilgi değerlendirilmiştir. Macaristan'da Géza Róheim'dan bahsedildiğinde ilk akla gelen isim Kincső Verebélyi'dir. Kincső Verebélyi, Géza Róheim'ın eserlerinin tanıtılmasında öncülük yapmakta, "Kendimi sanki sadece eserlerini bilen bir kişi değil de onun vârisi gibi hissediyorum." ifadesi ile de kendisinin Géza Róheim'a olan yakınlığını dile getirmektedir. A Bűvös Tükör adlı kitabında Géza Róheim'ın eserlerinin bir kısmını derlemiştir. Söz konusu kitapta yer alan son söz kısmının tam çevirisi de kendisinden aldığımız ve çalışmamızın sonunda yer alan e-posta yoluyla alınan izne istinaden yapılmıştır. Géza Róheim'ın eserleri hakkında yapılan çalışmada, öne çıkan eserlerinden iki İngilizce, iki Macarca dört adet esere yer verilmiştir. Çalışma, "Giriş", "Géza Róheim'ın yaşamı", "Géza Róheim'ın eserleri", "Géza Róheim'ın eserlerinde yaptığı yorumlara genel bakış" ve "Sonuç" olmak üzere beş ana bölümden oluşmaktadır. "Géza Róheim'ın yaşamı" adlı bölümde, Macaristan'da başlayan ve Amerika'da son bulan hayat hikâyesi kronolojik olarak ele alınmıştır. "Géza Róheim'ın eserleri" adlı bölümde, Macarca yazılmış olan Magyar néphit és népszokások (Macar Halk Inanci Ve Gelenekleri) adlı kitap, Kincső Verebélyi tarafından Macarca çalışmalarının derlendiği A Bűvös Tükör (Sihirli Ayna) adlı kitap, Orta Avustralya'da yaptığı alan çalışmasını kapsayan Psychoanalysis and Anthropology (Psikanaliz ve Antropoloji) adlı İngilizce kitap ve Alan Dundes tarafından derlenen Fire in the Dragon (Ejderhanın İçindeki Ateş) adlı İngilizce kitap yer almaktadır.