Abstracts Language, Literature, and Linguistic

Το ημερολόγιο ως κειμενικό είδος. Η περίπτωση των Ημερολογίων της Μ.Καραπάνου

by Θεοδωροπούλου Θεοδοσία-Αικατερίνη; Theodoropoulou Theodosia-Aikaterini Unknown

Στην παρούσα διπλωματική εργασία επιχειρείται να διερευνηθεί το ημερολόγιο ως αυτόνομο κειμενικό είδος και να προσδιοριστούν τα βασικά διακριτικά γνωρίσματα της επικοινωνιακής του ταυτότητας στο πλαίσιο της κειμενογλωσσολογικής προσέγγισης του λόγου και της θεωρίας των ειδών. Για τις ανάγκες της μελέτης χρησιμοποιήθηκαν τα «Ημερολόγια» της Μ.Καραπάνου και επιλέχθηκαν να μελετηθούν ποιοτικά δεδομένα που αντλούνται από τις ενήλικες ημερολογιακές καταγραφές της. Στο επίκεντρο της μελέτης τίθεται η διερεύνηση μιας κυρίαρχης αντίληψης τόσο στον χώρο των λογοτεχνικών σπουδών όσο και σε αυτόν των σύγχρονων γλωσσολογικών ερευνών σύμφωνα με την οποία το ημερολόγιο θεωρείται αφηγηματικό κείμενο. Από τη μελέτη διαπιστώνεται ότι πρόκειται για ένα μεικτό είδος, όπως επιβεβαιώνεται από την ύπαρξη αφηγηματικών στοιχείων αλλά και την ενσωμάτωση περιγραφικών και επιχειρηματολογικών δομών. Αν και η ανίχνευση μιας τυπικής δομής στα προσωπικά ημερολόγια θεωρείται δύσκολη, προτείνεται ένα οργανωτικό σχήμα και αναδεικνύεται το κατεξοχήν εξωκειμενικό γνώρισμα που συμβάλλει στην αναγνωρισιμότητα του είδους, η άμεση σχέση του ημερολογίου με τον χρόνο. Παράλληλα με τους τρόπους με τους οποίους αυτός κωδικοποιείται μελετώνται και οι υπόλοιπες λεξικογραμματικές επιλογές που εμφανίζονται συστηματικά, όπως τα γλωσσικά μέσα δήλωσης της υποκειμενικότητας, η ευρεία χρήση της γραμματικής άρνησης, τα επαναληπτικά σχήματα και η δημιουργική χρήση των σημείων στίξης. Από την ποιοτική μελέτη των ημερολογιακών καταγραφών της Καραπάνου αναδεικνύεται η αμφίδρομη σχέση ανάμεσα στο κειμενικό είδος και τη «γραμματική» του και επιβεβαιώνεται ο υβριδικός χαρακτήρας ενός είδους που υπηρετεί την ανάγκη αυτοέκφρασης του δημιουργού του. This dissertation is an attempt to explore the diary as an autonomous genre and to identify its main distinguishing features following the text-linguistics approach and the principles of genre analysis. To this end, data from the Diaries of M.Karapanou, which are drawn from entries from her adulthood, were chosen to be qualitatively examined. Τhe study focuses in the investigation of a dominant perception in the field of literary studies as well in the field of contemporary linguistic research according to which the diary is considered as a narrative text type. The findings underline the mixed character of the diary, as testified not only by the presence from narrative elements but also the integration of descriptive and argumentative structures. Although the detection of a typical structure in the personal diaries is considered to be difficult, a schema is proposed and emerges the key extratextual feature to its recognition as a genreꓽ the direct relation with time. Alongside the ways in which time is codified, and the other, frequently occurred, lexical and grammatical features are studied, such as linguistic means of subjectivity, the use or grammatical negation, repetition schemes and the creative use of punctuation. The qualitative study of the diaries of M.Karapanou reveals the two-way relationship between the…